wrzesień ' 10/ październik '10
Leczenie niepłodności
przegląd metod
Problem niepłodności ma na świecie co piąta para, a w Polsce dotyczy on ok. 1,3 miliona małżeństw. Medycyna oferuje im procedury diagnostyczne i lecznicze, które coraz częściej przynoszą wyczekane rodzicielstwo.
W walce z niepłodnością specjaliści opracowali techniki wspomaganego rozrodu – ART (Assisted Reproductive Techniques). Pierwszej inseminacji dokonał M. J. Sims w 1867 roku, natomiast ponad 100 lat później (w 1978 roku) wykonano pierwsze zapłodnienie pozaustrojowe IVF-ET (In Vitro Fertilization – Embrion Transfer). Skuteczność tych metod zmniejszał jednak wciąż pogarszający się czynnik męski, czyli obniżanie się jakości nasienia (zmniejszanie się u mężczyzn liczby plemników o prawidłowym ruchu i prawidłowej budowie).
Rokiem przełomowym był rok 1992. Uzyskano wtedy pierwszą ciążę po zastosowaniu nowej techniki rozrodu wspomaganego – ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection), czyli docytoplazmatycznym wstrzyknięciu plemnika do wnętrza komórki jajowej. Otworzyły się wtedy nowe możliwości leczenia. Metoda ICSI przeżywa dzisiaj ogromny rozwój, a wskazania do niej ciągle się rozszerzają.
czerwiec '10/lipiec '10
Niepłodność mężczyzn
przyczyny, diagnostyka, leczenie
Powszechnie sądzi się, że niepłodność to problem, który dotyczy wyłącznie kobiet. Tymczasem przyczyna trudności w poczęciu dziecka może leżeć również po stronie partnera.
Problem niepłodności dotyczy ok. 20% par w Polsce, jednak tylko część z nich poszukuje pomocy specjalisty. Szacuje się, że ok. 35% przypadków niepłodności jest spowodowanych nieprawidłowościami występującymi po stronie mężczyzny. Niektórzy badacze podają, że odsetek ten wynosi od 26 do 45%. Tymczasem najczęściej jest tak, że leczenie podejmuje kobieta, a partner nie chce przyjąć do wiadomości, że on także powinien się przebadać.
Partnerzy dotknięci niepłodnością skłonni są do wzajemnego obarczania się odpowiedzialnością za ten stan. Panowie obwiniają swoje partnerki i trudniej niż one radzą sobie z informacją o niepłodności. W takiej sytuacji cierpi ich poczucie własnej wartości, dlatego zdarza się, że zamykają się w sobie i uciekają od problemu.
KWIECIEŃ '10/MAJ '10
Niepłodność u kobiet
złożone przyczyny
Problem niepłodności dotyczy 10–15% par w wieku reprodukcyjnym. Jakie trudności w poczęciu dziecka dotyczą kobiety? Jak się je diagnozuje?
Według klasycznej definicji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) niepłodnością małżeńską określa się niemożność uzyskania ciąży po roku regularnego pożycia z przeciętną częstotliwością trzech-czterech stosunków tygodniowo bez stosowania antykoncepcji. Jak podają różne źródła dotyczy ona co piątego-szóstego małżeństwa na świecie i występuje np. w USA u 13-14% związków, we Francji u 18,4%, w Wielkiej Brytanii u 16,8%, a w Polsce – u ok. 14%. Najwyższy odsetek par z problemem niepłodności odnotowuje się w krajach afrykańskich i Ameryki Południowej.
LUTY '10/MARZEC '10
Wcześniaki – troska od samego początku
Dzięki postępowi medycznemu udaje się ratować coraz mniejsze wcześniaki. Ale poród przedwczesny oznacza wielki wstrząs zarówno dla matki, jak i dla dziecka.
Wcześniak – dziecko przedwcześnie urodzone – to maluszek, który przyszedł na świat przed końcem 37. tygodnia ciąży (zamiast ok. 40. tygodnia). Poród przed 33. tygodniem ciąży jest określany jako bardzo przedwczesny, a ten przed 28. tygodniem jako „skrajnie przedwczesny”. 20-30% wcześniaków to bliźnięta.
GRUDZIEŃ ,09/STYCZEŃ '10
Cesarskie cięcie
W Polsce co trzecią ciążę rozwiązuje się za pomocą cesarki. Ten zabieg zazwyczaj wykonuje się wtedy, gdy poród tzw. drogami i siłami natury mógłby stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia – matki lub dziecka.
Na ewentualność cesarskiego cięcia kobieta w ciąży zawsze powinna być przygotowana. Nawet jeśli zakłada poród siłami natury, musi liczyć się z tym, że w czasie porodu pojawią się okoliczności, w obliczu których najlepszą decyzją będzie właśnie operacja. Prawie jedna trzecia cesarskich cięć jest wynikiem nieprawidłowości w przebiegu porodu, których nie da się przewidzieć (np. szyjka macicy przestaje się rozwierać, główka dziecka nie może się przedostać przez miednicę). Taki poród służy wtedy ratowaniu życia lub zdrowia matki i dziecka, nie powinien więc być powodem złego samopoczucia, czy wyrzutów sumienia. Po cesarskim cięciu dobrze jest obszernie porozmawiać z lekarzem o przyczynach, które zdecydowały o przeprowadzeniu operacji i o ich ewentualnym wpływie na przyszłe porody.
PAŹDZIERNIK/LISTOPAD '09
Kiedy czekasz na więcej niż jedno dziecko...
Od kilku lat wzrasta liczba ciąż mnogich (wielopłodowych), czyli takich, w wyniku których mają przyjść na świat bliźnięta, trojaczki, czworaczki lub nawet (bardzo rzadko) pięcioraczki. To swego rodzaju społeczny fenomen.
W latach 70. ubiegłego wieku narodziny dwójki dzieci naraz należały jeszcze do wyjątków i dotyczyły kobiet, w rodzinach których były wcześniej przypadki ciąż mnogich. Dziś ocenia się, że więcej niż jeden procent ciężarnych kobiet urodzi więcej niż jedno dziecko i ten wskaźnik rośnie.
SIERPIEŃ/WRZESIEŃ '09
Żywienie a płodność mają ze sobą ścisły związek!
To, co jemy ma ogromny wpływ na nasze zdrowie fizyczne i psychiczne. Dlatego żywność można potraktować jako jedno z narzędzi wspomagania płodności. Co powinnaś jeść, jeśli chcesz zajść w ciążę?
Czy wiesz, że jednym z najbardziej energochłonnych procesów naszego ciała jest trawienie? Oznacza to, że jeśli jesz wiele ciężkostrawnych pokarmów, twój organizm jest zmuszony przeznaczać wiele energii na ich strawienie – energii, która mogłaby być wykorzystana na utrzymanie równowagi hormonalnej, produkcję pęcherzyków Graffa i budowanie wyściółki macicy w przygotowaniu na ciążę. Nie jest zbiegiem okoliczności, że wiele kobiet mających problemy z zajściem w ciążę skarży się też na dolegliwości trawienne.
CZERWIEC/LIPIEC '09
Narkotyki, papierosy – teraz naprawdę groźne!
Co myślisz o zażywaniu narkotyków? Czy uważasz, że te tzw. „miękkie” są nieszkodliwe i warte eksperymentowania? A palenie papierosów? Jeśli jesteś w ciąży, poznaj koniecznie fakty dotyczące obu tych „zwyczajów”.
Używki to substancje, które działają pobudzająco na układ nerwowy człowieka i zmieniają (w dużym lub w tylko nieznacznym stopniu) stan jego świadomości. Te zmiany postrzegania, nastroju i zachowania są czasowe, ale używki potrafią uzależniać i powodować poważne szkody zdrowotne. W poprzednim numerze naszego magazynu pisaliśmy o napojach: alkoholu, kawie i herbacie. W tej części naszego Raportu zajmiemy się narkotykami i nikotynizmem.
KWIEC-MAJ '09
Alkohol, kawa, herbata.
Czy mogą być groźne?
Lekarze twierdzą, że kobiety planujące ciążę i już oczekujące dziecka, mają większą motywację do „zachowań prozdrowotnych”. Kobiety same dobrze o tym wiedzą: świadomość, że noszą w swoim brzuszku drugą ludzką istotę sprawia, że rezygnują ze wszystkiego, co mogłoby jej zaszkodzić. I słusznie, tak właśnie trzeba zrobić!
Używki to substancje, które działają pobudzająco na układ nerwowy człowieka i zmieniają (w dużym lub w tylko nieznacznym stopniu) stan jego świadomości. Te zmiany postrzegania, nastroju i zachowania są czasowe, ale używki potrafią uzależniać i powodować poważne szkody zdrowotne. Warto wiedzieć, że zalicza się do nich nie tylko tytoń, alkohol i narkotyki, ale też powszechnie stosowane kawę i herbatę. W tej części naszego Raportu zajmiemy się napojami: alkoholem, kawą i herbatą.
LUTY-MARZ '09
Piękna młoda mama.
Jak Polki pielęgnują ciało po porodzie?
Po urodzeniu dziecka wiele kobiet przygląda się z niepokojem własnemu ciału. Waga nie chce pokazać upragnionego pomiaru, brzuch jest wciąż wypukły, na udach pojawił się cellulit, a na piersiach i pośladkach widać rozstępy. Na szczęście wszystkim tym problemom można zaradzić.
Każda kobieta, która stwierdza, że po urodzeniu dziecka jej wygląd odbiega od tego, który widziała w lustrze przed zajściem w ciążę, ma dwie, a nawet trzy możliwości. Może wziąć sprawy w swoje ręce i zadbać o siebie w domu, stosując odpowiednie kosmetyki, regularnie ćwicząc i właściwie się odżywiając. Może skorzystać z usług specjalistów, którzy mają przygotowane specjalne oferty dla kobiet po porodzie. Jeśli zawiodą metody mniej inwazyjne, a ciało nadal wymaga korekty, w ostateczności można zdecydować się na zabieg w gabinecie chirurga plastycznego.
PAŹ-LIS '08
INTERNET
Po latach spadku liczby urodzeń, od 2006 roku mamy w Polsce dodatni przyrost naturalny, przy czym więcej dzieci rodzi się w miastach niż na wsiach. Niestety, bycie matką nadal utrudnia kobietom zdobycie pracy lub jej utrzymanie. Ciąża, urodzenie dziecka, a potem jego wychowywanie powodują, że kobieta na wymagającym rynku pracy najczęściej przegrywa z mężczyzną, a czasem też z inną, bezdzietną kobietą. Niełatwo jest godzić obowiązki mamy i pracownika. Polskie matki stają na co dzień przed trudnymi wyborami.
CZE/LIP '06
PORONIENIA
Wiadomość o ciąży. Najpierw jest niedowierzanie, niepewność. Potem już tylko radość, marzenia, plany. I nagle to wszystko się kończy. Ból, skurcze, krwawienie i rozpacz. 40 000 kobiet rocznie przeżywa tę tragedię i z roku na rok ta liczba wzrasta. Dlaczego tak się dzieje? Czy można zapobiec nieszczęściu? Jak żyć po poronieniu?
MAR/KWIE '06
MUKOWISCYDOZA
Inteligentni, uzdolnieni, nieuleczalnie chorzy
Badania wykazują, że ponad połowa Polaków przyznaje, że nigdy nie słyszała o chorobie o nazwie mukowiscydoza. Jedna trzecia spośród tych, którzy znają tę nazwę, nie wie, w jaki sposób można zachorować. W Polsce co 25 osoba jest nosicielem nieprawidłowego genu CFTR. Średnio w każdej klasie szkoły podstawowej mamy co najmniej jednego nosiciela mutacji odpowiedzialnej za mukowiscydozę - to osoba posiadająca tylko jeden nieprawidłowy gen. Na ogół nikt o tym nie wie, gdyż nie występują żadne objawy.
GRU '05/STY '06
CIĄŻA BEZ ALKOHOLU
„Nie ma bezpiecznego okresu w ciąży. Nie ma bezpiecznej dawki alkoholu. Nie ma bezpiecznego alkoholu” – tak brzmi hasło organizacji niosących pomoc dzieciom, które były narażone na działanie alkoholu w życiu płodowym. Tymczasem najnowsze badania donoszą, że co trzecia kobieta w wieku prokreacyjnym piła alkohol w czasie ciąży! Jak mocnego hasła trzeba zatem użyć, aby stało się jasne, że nieodpowiedzialność matki może wyrządzić dziecku nieodwracalną krzywdę?
PAŹ/LIS '05
OSTATNI DZWONEK
Czy można ustalić najkorzystniejszy moment na urodzenie dziecka? Z medycznego punktu widzenia, lepiej, by matka była młoda. Z drugiej strony, kobieta nieco starsza, o bogatszym doświadczeniu życiowym, łatwiej znosi problemy związane z wychowywaniem malucha. Co jest lepsze? Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Jedno jest pewne: macierzyństwo ma inny wymiar dla kobiety dojrzałej i dla młodej dziewczyny. 
LIP/SIE '05
CO JA WŁAŚCIWIE MOGĘ JEŚĆ?
Dwadzieścia, trzydzieści lat temu, produkowana na znacznie mniejszą skalę, żywność pozbawiona była tej porcji wspomagaczy, ulepszaczy i innych dodatków chemicznych, które obecnie stały się zwykłym składnikiem sprzedawanych hurtowo produktów. Jak w takiej sytuacji ma się odnaleźć ciężarna, dodatkowo dowiadująca się o całej liście artykułów, których powinna się wystrzegać, aby nie narazić zdrowia swojego dziecka? I której gust kulinarny zmienia się – czasami wręcz nie do poznania – w stosunku do okresu sprzed ciąży?
CZERWIEC '05
BILET WSTĘPU NA PORODÓWKĘ
Akcje Fundacji Rodzić po Ludzku uświadomiły Polkom, że nie muszą się godzić na przedmiotowe traktowanie w szpitalach, że przypinanie do łóżka, golenie krocza, szpitalna koszula i lewatywa nie są konieczne, że kobieta ma prawo decydować, jak i gdzie chce rodzić. Ma prawo do towarzystwa bliskiej osoby, osobnego pokoju, rodzenia bez bólu. Jest tylko jeden problem. Za realizowanie tych praw w wielu szpitalach w Polsce rodząca musi zapłacić, i to niemało. T9M sprawdza, co - i za ile - mają do zaoferowania rodzącym szpitale w Warszawie, Toruniu, Krakowie, Gdańsku, Szczecinie, Poznaniu i Rzeszowie.
MAJ '05
CESARSKIE CIĘCIE
Kobieta ogarnięta wątpliwościami nagle zdaje sobie sprawę, że możliwa jest sytuacja, w której wszystko odbędzie się poza jej aktywnością, jakby niezależnie od niej. Nie będzie musiała przeć, nie będzie musiała czekać na moment porodu. Zadaje więc sobie pytanie: dlaczego nie zapłacić i nie zdecydować się na operację cięcia cesarskiego, która w opinii wielu osób jest porodem równie dobrym, jeśli nie lepszym?
KWIECIEŃ '05
BADANIA PRENATALNE
Pozwalają poznać stan dziecka przed narodzinami. Umożliwiają leczenie płodu jeszcze w łonie matki lub przygotowanie do operacji noworodka tuż po porodzie. Co jeszcze powinnaś wiedzieć o badaniach prenatalnych?
MARZEC '05
PORODY DOMOWE
Każda z kobiet, które rodziły w domu, opowiada o swoich przeżyciach w inny sposób. Wszystkie z tą samą pasją. Chciały urodzić w przyjaznym dla nich otoczeniu, zgodnie z ich kobiecym instynktem, prowadzone przez zaufaną położną i wspierane przez męża. Jednym słowem: w poczuciu bezpieczeństwa i spokoju. Takich warunków życzyłaby sobie niejedna z nas. Czemu więc nadal tak znikomy procent rodziców decyduje się na poród w domu?
LUTY '05
BUSINESSWOMAN W STANIE BŁOGOSŁAWIONYM
Kariera czy dziecko? A może jedno i drugie? Równowaga między karierą a rodziną jest w życiu najważniejsza - tak twierdzi 86% Polek. Nic więc dziwnego, że coraz więcej kobiet stara się godzić rozwój zawodowy z macierzyństwem, wierząc, że jest to nie tylko możliwe, ale i potrzebne.
STYCZEŃ '05
|
